परभणी जिल्हा

परभणी जिल्हा

परभणी जिल्हा

परभणी, ज्याला पूर्वी “प्रभावतिनगर” असेही म्हटले जात होते, मराठवाडा विभागातील आठ जिल्ह्यांपैकी एक आहे. हा संपूर्ण मराठवाडा प्रदेश पूर्वी निजाम राज्याचा भाग होता. नंतर हैदराबाद राज्याचा एक भाग १९५६ मध्ये राज्यांचे पुनर्गठन झाल्यानंतर ते तत्कालीन मुंबई राज्याचा एक भाग बनले. आणि १९६० नंतर हा सध्याचा महाराष्ट्र राज्याचा एक भाग आहे. परभणी जिल्ह्यात १८.४५ आणि २०.१० उत्तर अक्षांश आणि ७६.१३ आणि ७७.३९ पूर्व रेखांश आहेत. जिल्ह्याच्या उत्तरेस हिंगोली जिल्हा आहे. जिल्ह्याच्या पूर्वेस नांदेड, दक्षिणेला लातूर आणि पश्चिमेकडील बीड आणि जालना जिल्हा.

मुंबई राजधानी पश्चिमेकडे, परभणी महाराष्ट्राच्या इतर प्रमुख शहरांना तसेच शेजारील आंध्र प्रदेशातील रस्त्यांशी चांगले जोडलेले आहे.

परभणी जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ६२५०.५८ चौ.कि.मी आहे. जिल्ह्याच्या उत्तरेकडे अजंता डोंगररांगा आहेत तर दक्षिणेकडे बालाघाट डोंगररांगा आहेत. जिल्ह्याची सरासरी (समुद्रसपाटीपासूनची) उंची ही ३५७ मि. आहे. इ.स.२००१च्या जनगणनेनुसार जिल्ह्याची लोकसंख्या १५,२७,७१५ इतकी तर साक्षरता ५५.१५% आहे.

परभणीत मराठवाडा कृषी विद्यापीठ ही संस्था आहे. हयाचे नाव वसंतराव नाईक कृषि विद्यापीठ आहे. शिर्डी साईबाबायांचा जन्म पाथरी येथला आहे.संत नामदेव महाराज (नर्सी) व संत जनाबाई (गंगाखेड) परभणी जिल्ह्याच्या असून गणिती भास्कराचार्य हे याच जिल्ह्यातील बोरी येथील आहे.बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक औंढा नागनाथ हे पूवी परभणीत होते आता हे स्थान हिंगोली जिल्ह्यात आहे. त्याचप्रमाणे जिंतूर तालुक्यातील पाचलेगाव या गावी राष्ट्रसंत संचारेश्वर पाचलेगावकर महाराजांचा जन्म झाला, त्यामुळे हे ही एक पवित्र स्थान या जिल्ह्यात आहे. ञिधारा हे पवीञ ठिकाण येथे आहे.ञिधारेला ओँकारनाथ भगवान नामे सिध्दपुरुषाचे मंदिर आहे.त्यांनी यवतमाळ मधील कार्ला येथे समाधी घेतली.आता ते हिगोली जिल्हयात गेले आहे.

परभणी शहराजवळ दत्तधाम हे दत्ताचे पीठ आहे.

Check Also

कोल्हापूर जिल्हा

कोल्हापूर जिल्हा

कोल्हापूर जिल्हा कोल्हापूर भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. कोल्हापूर ऐतिहासिक महालक्ष्मी मंदिर, कोल्हापुरी चपला, …

नाशिक जिल्हा

नाशिक जिल्हा नाशिक जिल्हा 18.33 आणि 20.53 डिग्री उत्तर अक्षांश आणि 73.16 डिग्री आणि 75.16 …

नंदुरबार जिल्हा

नंदुरबार जिल्हा

नंदुरबार जिल्हा नंदुरबार भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या खान्देश विभागातील एक जिल्हा आहे आणि तालुकाचे मुख्यालय ठिकाण …

जळगाव जिल्हा

जळगाव जिल्हा

जळगाव जिल्हा विशेष – केळ्यांचे आगर ही जळगाव जिल्ह्याची सर्वांत महत्त्वाची ओळख होय. उत्तर महाराष्ट्रातील …

Leave a Reply