वल्लभगड

कोल्हापूर – बेळगाव महामार्गावर संकेश्वरच्या आलीकडे ३ कि.मी वर ‘वल्लभगड’ नावाचा एक फाटा आहे. या फाट्यावरून वल्लभगडाचे दर्शन होते. महामार्गापासून डावीकडे वळल्यावर आपण थेट वल्लभगड गावातच पोहोचतो. वल्लभगड गावातून पंधरा मिनिटांत गडावर जाता येते.

गडाच्या बुरुजाच्या बाजूला गावदेवी मरगुबाईचे पुरातन मंदिर आहे. मंदिरासमोर दिपमाळ आहे. मुख्य प्रवेशद्वाराची कमान उत्तम स्थितीत आहे. प्रवेशद्वार छोटे परंतु गोमुखी बांधणीचे आहे. प्रवेशद्वाराच्या आत मारुतीचे प्रशस्त मंदिर लागते. गडाच्या पूर्व तटावर सिध्देश्वराचे पुरातन मंदिर आहे. या मंदिराच्या खाली मोठी गुहा आहे.

तिच्यात पादुका स्थापित केलेल्या आहेत. या गुहेतून एक भुयार आरपार गेले असून ते संकेश्वरात उघडते असे म्हणतात. गडाच्या मध्यभागी चौकोनी आकाराची खोल विहिर आहे. या विहिरीत उतरण्यासाठी मारुती मंदिराच्या मागून भुयारी वाट आहे. वीस-पंचवीस पायर्‍य़ा उतरल्यानंतर एक कमान लागते. पायर्‍य़ांचा मार्ग अत्यंत भव्य आहे.

आणखी पुढे गेल्यावर मोठी विहिर लागते. याच विहिरीचे पाणी नळाद्वारे गडावर खेळविले आहे. गडाची बरीच तटबंदी उध्वस्त झालेली आहे. गडाच्या उत्तरेला एक बुरुज असून तो तटबंदीच्या आत सुटा उभारलेला आहे. यावरुन गडावरील अंतर्भागात लक्ष ठेवले जायचे. गड लहान व आटोपशीर असला तरी सध्या महाराष्ट्राच्या बाहेर असलेला शिवकालीन किल्ला म्हणून याचे महत्व फार आहे.

Check Also

रोहिडा किल्ला

Rohida Fort Rohida Fort : सह्याद्रीच्या डोंगररांगेत भोर ते महाबळेश्वर असा एक सुरेख डोंगरमार्ग आहे. …

Leave a Reply