शिवाजी महाराजांच्या आज्ञेने २४ ऑक्टोबर १६५७ साली दादाजी बापुजी रांझेकरांनी कल्याण जिंकून घेतल्यावर शिवाजी महाराज कल्याणला आले. संपूर्ण खाडीप्रदेश त्यांनी स्वतः पाहिला. पश्चिमेला ठाणे शहर होते, पण ते होते पोर्तुगीजांच्या ताब्यात. ठाणे बंदरात त्यांच्या वखारी होत्या पण त्यांच्या नजरेतील वखवख महाराजांनी नेमकी जोखली होती. पण त्यांनी व्यापार करावा, इतर उद्योग […]

तारापूर गाव १९’ ५०’ उत्तर अक्षांश व ७२’ ४२’ ३०’ पूर्व रेखांशावर वसले आहे. प्राचीन काळी ते एक बंदर होते. येथे समुद्राच्या काठी पोर्तुगीजांनी भक्कम किल्ला बांधला. तारापूर आणि खाडीपलीकडील चिंचणी या दोन्ही गावांना प्राचीन काळापासून महत्त्व आहे. येथे पारशांची वस्ती मोठय़ा प्रमाणावर होती. तेराव्या शतकाच्या अखेरीस (इ.स. १२८०) तारापूर […]

ठाणे जिल्हयातील कल्याणच्या दक्षिणेस सुमारे 15 कि.मी. अंतरावरमलंगगड किल्ला आहे. मलंगगड हे धार्मिक स्थान श्री मलंग किंवा हाजी मलंग या नावाने ओळखले जाते. मलंगगड हा किल्ला शिलाहार राजाने बांधला. येथे मच्छिंद्रनाथांचे पुरातन मंदिर आहे आणि हाजीमलंग या मुसलमान साधूची कबर आहे. या कबरीच्या पूजेचा मान आजही हिंदूकडेच आहे. माघ पौर्णिमेस […]

ठाणे जिल्ह्यातील वसई तालुक्यात, सकवार गावाच्या मागे टकमक किल्ला आपल्या अंगाखांद्यावर पुरातन अवशेष बाळगत आजही उभा आहे. गडाचा डोंगर नैसर्गिकरीत्या मुख्य डोंगररांगेपासून वेगळा झालेला आहे, तसेच गडाभोवती असलेल्या दाट जंगलाने त्याच्या दुर्गमतेत भरच टाकलेली आहे. अशा दुर्गम स्थानी १२ व्या शतकात टकमक गडाची उभारणी करण्यात आली होती. माहिम (महकावती) या […]

ठाणे जिल्हा कोकणामधील सर्वात उत्तरेकडील जिल्हा आहे. निसर्गाची विविध रुपे अंगाखांद्यावर मिरविणारा ठाणे जिल्हा सागराचा दंतूर किनारा आणि घनदाट जंगलांनी वेढलेले डोंगर, दऱ्याखोरी यांनी समृद्ध आहे. या दुर्गम डोंगररांगामध्ये अनेग गिरीदुर्ग ठाण मांडून बसलेले आहेत. याच गिरीदुर्गामध्ये गंभीरगड नावाचा वनदुर्ग मोठय़ा दिमाखात उभा आहे. येथील कातळकडय़ावर एक विवर दिसते. ते […]

ठाणे जिल्हयातील पालघर विभागात अनेक डोंगरी किल्ले आहेत. शहरी भागापासून फारसे लांब नसल्यामुळे, ठाणे व जव्हारच्या सीमेवर असणारे हे किल्ले मुंबईकरांना एका दिवसात आरामात पाहता येतात. जंगल खूप असल्याने आदिवासी लोकांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर आहे. आजही सारा परिसर मागासलेल्या अवस्थेत आहे. खरे पाहिले तर काळदुर्गला गड म्हणणे योग्य नाही. गड […]

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेल्या ठाणे जिल्ह्यात अनेक गड-दुर्ग आहेत. शहापूर जिल्ह्यातील उत्तुंग माहुली गड, कल्याणमधील ऐतिहासिक दुर्गाडी किल्ला, ठाणे शहराजवळील घोडबंदर किल्ला, वसई तालुक्यातील कामनदुर्ग.. अशी जिल्ह्यातील गड-किल्ल्यांची खूपच मोठी यादी होईल. वसईजवळील कामनदुर्ग तर जिल्ह्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचा उंच किल्ला. आजही अंगाखांद्यावर प्राचीनत्वाच्या खुणा बाळगत उभा आहे. उल्हास […]

‘अशीच आमची आई असती सुंदर रूपवती, आम्हीही सुंदर झालो असतो..’ कल्याणच्या सुभेदाराच्या सुनेबाबत छत्रपती शिवाजी महाराजांनी काढलेले हे उद्गार! हा शिवकालीन इतिहास ताजा करतो तो कल्याणचा इतिहासकालीन दुर्गाडी किल्ला आणि त्या भोवतीचा परिसर. कल्याणच्या खाडीकिनारी हा किल्ला उभा आहे, मराठी आरमाराचा साक्षीदार म्हणून. इतिहासप्रेमींना आणि शिवबांच्या भक्तांसाठी सहजसफर करण्याचे हे […]

असावगड असावगड ठाणे जिल्ह्यातील बोईसर हे महत्वाचे शहर आहे. प्राचीनकाळी शूर्पारक, डहाणू , तारापूर, श्रीस्थानक/ स्थानकीय पत्तन (ठाणे), कालियान (कल्याण) इत्यादी बंदरातून मोठ्या प्रमाणात परदेशांशी व्यापार होत. या बंदरात उतरणारा माल विविध मार्गांनी देशावर जात असे. या मार्गांवर लक्ष ठेवण्यासाठी व संरक्षणासाठी किल्ले बांधले जात. यापैकीच एक आसावा किल्ला डहाणू […]

दंतकथांवरून ख्रि. पू. १६०० वर्षांपासून येथें क्षत्रिय राजे होते. यानंतर तुंतुरपाल या चौहान राजानें अशिरगड व गोवळकोंडें घेतल्याचा भाटांच्या गीतांत उल्लेख आहे (टॉडचें राजस्थान). ‘यानंतरचे अशीरगडचे टाक’ (रजपूत जात, असा चांदभाटाच्या गीतांत उल्लेख आढळतो. यानंतर हाडा घराण्याचा संस्थापक इष्टपाल याचेकडे हा किल्ला गेला. (टॉडचें राजस्थान). याचे पणतू हमीर आणि गंभीर […]

WhatsApp chat