Home / Yogasane Marathi

Yogasane Marathi

अश्विनी मुद्रा

अश्विनी मुद्रा

अश्विनी मुद्रा 1) अश्व म्हणजे घोडा. घोडा लीद टाकताना ज्याप्रमाणे गुदद्वार आत- बाहेर करतो, त्या प्रमाणे गुदद्वाराचे आकुंचन करावे व ...
Read More
लिंगमुद्रा

लिंगमुद्रा

लिंगमुद्रा कृति - प्रथम दोन्ही हातांची बोटे एकमेकांत गुंफावी. - नंतर आलटून पालटून डाव्या व उजव्या हाताचा अंगठा ताठ ठेवावा ...
Read More
सहजशंख मुद्रा

सहजशंख मुद्रा

सहजशंख मुद्रा कृति - सहजशंख मुद्रा - प्रथम दोन्ही हातांची बोटे एकमेकांत गुंफून घ्यावी. - दोन्ही अंगठे सरळ उभे करून ...
Read More
शंखमुद्रा

शंखमुद्रा

शंखमुद्रा शंखमुद्रा कृति - प्रथम डाव्या हाताचा अंगठा उजव्या हाताने तळहातावर ठेवावा. - उजव्या हाताचा अंगठा सोडून चार बोटे डाव्या ...
Read More
प्राण मुद्रा

प्राण मुद्रा

प्राण मुद्रा कृति - प्रथम करंगळी व त्याचे शेजारजे बोट हे अंगठयाचे मुळाशी लावून त्यावर अंगठयाने दाब द्यावा. लाभ - ...
Read More
अपानमुद्रा

अपानमुद्रा

अपानमुद्रा कृति - या मुद्रेमध्ये आपण मधली दोन बोटे अंगठयाचे मुळाशी टेकवून मधल्या बोटावर अंगठयाने दाब देऊन करंगळी व तर्जनी ...
Read More
jalodarnashak mudra

जलोदरनाशक मुद्रा

कृति - प्रथम आपली करंगळी अंगठयाचे मुळाशी टेकवावी. - अंगठयाने करंगळीवर हलका दाब द्यावा. - ही मुद्रा करताना मधली तीन ...
Read More
varun mudra

वरूण मुद्रा

कृति - प्रथम आपले सर्वात छोटे बोट म्हणजे करंगळी, याचा अग्रभाग अंगठयाचे अग्रभागी सावकाश टेकवावा. लाभ - त्वचेवर तांबडे डाग ...
Read More
suryamudra

सुर्यमुद्रा

कृति - प्रथम आपल्या करंगळीजवळचे बोट म्हणजेच अनामिका वाकवणे. - तिचा अग्रभाग अंगठयाचा मुळाशी टेकवावा. लाभ - आपण सुर्यमुद्रा करतो, ...
Read More

पृथ्वी मुद्रा

कृति - प्रथम अनामिकेचा अग्रभाग अंगठयाचे अग्रभागी टेकवून हलका दाब द्यावा. - बाकीची इतर बोटे सरळ राहू द्यावी. लाभ - ...
Read More

शून्य मुद्रा

कृति - प्रथम मधले बोट हे अंगठयाच्या मुळापाशी टेकवावे. - नंतर अंगठयाने या मधल्या बोटावर हलका दाब द्यावा. - इतर ...
Read More

आकाश मुद्रा

कृति - प्रथम आपले सर्वात उंच असलेले मधले बोट हे अंगठयाच्या अग्रभागी टेकवून हलका दाब दयावा. - अग्रभागी असलेली सूक्ष्म ...
Read More

वायुमुद्रा

कृति - प्रथम अंगठयाजवळचे बोट वाकवून अग्रभाग अंगठयाच्या मुळाशी टेकवावा. - मुडपलेल्या बोटावर अंगठयाने किंचित दाब द्यावा. लाभ - वात ...
Read More

ज्ञानमुद्रा

कृति - ही मुद्रा करताना दोन्ही हातांनी ही मुद्रा करावी. - प्रथम करंगळी, तर्जनी आणि मधले बोट सरळ ठेवून अंगठा ...
Read More

सूर्यनमस्कार – प्रणामआसन

(1) सुरवातीला सावधान मुद्रेत सरळ उभे राहावे. त्यानंतर दोन्ही हात खांद्याच्या समांतर रेषेत ठेवून डोक्याच्या दिशेने सरळ करावे. दोन्ही हाताचे ...
Read More

धनुरासन

1) जमिनीवर पालथे झोपा. गुढघ्यात पाय दुमडून टाचा नितंबावर ठेवा. गुडघे व पंजे एकमेकांना जोडलेले असावेत. २) दोन्ही हातांनी पायांच्या ...
Read More

सिद्धासन

१) दंडासनात बसून डावा पाया दुमडून टाचेला सिवनीवर (गुदा वा उपस्थेंद्रीयाच्या मध्य भागावर) लावा. २) उजव्या पायाच्याटाचेला उपस्थेंद्रीयाच्या वरील भागावर ...
Read More

नौकासन

1) या आसनाच्या शेवटच्या भागात आपल्या शरीराची अवस्था एखाद्या नावेप्रमाणे होते. यामुळेच या आसनाला नौकासन म्हणतात. 2) शवासनात ज्या पद्धतीने ...
Read More

पवन मुक्तासन

1) असे करावे हे आसन: आधी जमिनीवर शवासनात झोपावे. नंतर दोन्ही पाय गुढघ्या पासून आत दुमडत पोटाशी घट्ट धरावेत. गुढघा ...
Read More

उड्डियान

1) उडि्डयान करण्यासाठी सुरूवातील पद्मासन व सुखासनामध्ये बसावे. हातांचे तळवे दोन्ही गुडघ्यांवर असे ठेवावे की कोपरे बाहेर येतील व शरीराचे ...
Read More

मत्स्यभस्त्रा

योगासन 1) अर्धपद्मासन वा सुखासन घालून पाठीवर झोपावे. दोन्ही हातांचे तळवे ओटीपोटीवर ठेवून हातांचे कोपर जमिनीला लावून छातीचा भाग वर ...
Read More

वायुसार

1) पद्मासन व सुखासनामध्ये पाठीचा कणा ताठ ठेवून बसावे. ओठांचा चंबू करून तोंडावाटे हवा ओढून घ्यावी. ओठ मिटून पाण्याच्या घोटाप्रमाणे ...
Read More
padmasan

पद्मासन

1) एकाग्रचित्त राहण्यासाठी केल्या जाणार्या आसनांमध्ये पद्मासन हे महत्त्वाचे आसन आहे. पद्म म्हणजे कमळ, म्हणून या आसनाला कमलासनही असेही म्हणतात ...
Read More
ardhamatsendrasan

अर्धमत्स्येन्द्रासन

1) अर्धमत्स्येंद्रासन गोरक्षनाथांचे गुरू मच्छिंद्रनाथांनी शोधून काढले. मच्छिंद्रनाथ याच आसनात ध्यानस्थ बसत. मत्स्येंद्रासनातूनच अर्धमंत्स्येंद्रासनाची निर्मिती झाली. 2) खाली बसून दोन्ही ...
Read More
vakrasan

वक्रासन

1) वक्रासन बसून करायचे आसन आहे. 'वक्र' हा संस्कृत शब्द असून त्याचा अर्थ 'वाकडा' असा आहे. हे आसन केल्यामुळे पाठीच्या ...
Read More

उष्ट्रासन

1) या आसनस्थितीत शरीराची अवस्था उंटाच्या आकाराची होते, म्हणून त्याला उष्ट्रासन असे म्हणतात. 2) सुरवातीला वज्रासनात बसा. त्यानंतर गुडघ्यांवर उभे ...
Read More

पश्चिमोत्तनासन

1) पश्चिम म्हणजे मागचा भाग. पाठ. पाठीला ताण देणे म्हणजे पश्चिमोत्तासन. या आसनामुळे शरीराचा सर्व भाग चांगलाच ताणला जातो. 2) ...
Read More

ब्रह्म मुद्रा

1) ब्रह्मदेवाला चार मुख आहेत. त्याच्या नावानेच हे आसन आहे. या आसनात आपण आपली मान चारही बाजूने नेतो, म्हणून याला ...
Read More

मयूरासन

1) मयूर म्हणजे अर्थातच मोर. या असनात शरीराचा आकार मोरासारखा होतो, म्हणून त्याला मयूरासन म्हणतात. 2) दोन्ही हात दोन्ही गुडघ्यांच्या ...
Read More

हलासन

1) हलासनात शरीराचा आकार हा हल म्हणजे नांगरासारखा होतो. म्हणून याला हलासन असे म्हटले जाते. 2) कृती: आधी पाठिवरती झोपावे ...
Read More

मकरासन

1) या आसनात पोटावर ताण पडत असल्याने आणि शेवटी आकार मगरी प्रमाणे होत असल्याने यालामकरासन असे नाव देण्यात आले आहे ...
Read More

भुजंगासन

1) या आसनात शरीराचा आकार सापा सारखा बनतो, अर्थात भुजंगासारखा म्हणूनच या आसनालाभुजंगासन असे म्हटले जाते. आधी पोटावर झोपावे. दोन्ही ...
Read More

शलभासन

1) शलभ म्हणजे किटक. या आसनात शरीराची आकृती एखादया किटकासारखी होत असल्या ने त्यामसशलभासन असे म्हआटले जाते. 2) कृती: पोटावर ...
Read More

पूर्णधनुरासन

1) या आसनामध्ये शरीर पूर्णपणे ताणलेल्या धनुष्याबाणाप्रमाणे बनते. म्हणून त्याला पूर्ण धनुरासन असे म्हणतात. अर्ध धनुरासन व पूर्ण धनुरासनात विशेष ...
Read More

ताडासन

1) ताडासन करताना शरीराची स्थिती ताडीच्या झाडाप्रमाणे ताठ होते त्यामुळे या आसनाचे ताडासन असे नाव आहे. 2) ताडासन करण्याची पद्धत: ...
Read More

अर्धचंद्रासन

1) अर्धचंद्रासन या नावातच या आसनाची क्रिया दर्शविण्यात आली आहे. व्यक्ती हे आसन करताना त्याच्या शरीराची स्थिती अर्ध चंद्रासारखी होते ...
Read More

कटी चक्रासन

1) 'कटी'चा अर्थ कंबर अर्थात कमरेचे चक्रासन. कटी चक्रासनात हात, मान तसेच कंबरेचा व्यायाम होतो. 2) कृती : सुरवातीला कवायतीमध्ये ...
Read More

पादहस्तासन

1) पादहस्तासन करताना आपल्या दोन्ही हातांनी पायाच्या अंगठ्याला पकडावे लागते. त्यामुळे या आसनाचे नाव पदहस्तासन पडले आहे. 2) पद्धत : ...
Read More

शीर्षासन

1) शीर्ष म्हणजे डोके व डोक्यावर संपूर्ण शरीराचा भार टाकून केल्या जाणार्याध आसनाला 'शीर्षासन' म्हटले जाते. 2) पद्धत- दोन्ही पायाची ...
Read More

सर्वांगासन

1) सर्व म्हणजे संपूर्ण, अंग आणि आसन म्हणजेच संपूर्ण अंगाला समावून घेणारे आसन ते सर्वांगासन. हे आसन केल्याने संपूर्ण शरीराला ...
Read More

विपरितकर्णी आसन

1) या आसनाच्या शेवटच्या अवस्थेत शरीर संपूर्ण उलटे होते. म्हणूनच याला विपरितकर्णी आसन असे म्हणतात. 2) या आसनात पाठीवर झोपून ...
Read More

प्लाविनी प्राणायम

1) प्लाविनी हा शब्द संस्कृतमधील ‘फ्लु’ (पोहणे) म्हणजेच पोहायला लावणारी. हा प्राणायाम करणाऱ्यास पाण्यावर पोहण्याची क्षमता प्राप्त होते. हा प्राणायाम ...
Read More

भ्रामरी प्राणायम

1) भ्रामरी’ हा शब्द ‘भ्रमर’ या शब्दावरून आला आहे. हा प्राणायाम ‘ॐकार’ने केला जातो. हा आवाज भुंग्याच्या आवाजासारखा असल्याने या ...
Read More

भस्त्रिका प्राणायम

1) या प्राणायामात लोहाराच्या भात्याप्रमाणे जोरात हवा आत घेतली जाते व बाहेर फेकली जाते म्हणून या प्राणायामास ‘भस्त्रिका’ असं म्हणतात ...
Read More

शीतली प्राणायम

शीतली प्राणायम 1) या प्राणायाममुळे देखील शरीरात थंडावा निर्माण होतो. हा प्राणायाम वसंत आणि ग्रीष्म ष्टद्धr(7०)तूत केल्यास जास्त फायदा होतो ...
Read More

सीत्कारी प्राणायम

1) या प्राणायाममुळे शरीरात थंडावा निर्माण होतो. याचा सराव उन्हाळ्यात केला तर तो अधिक परिणामकारक होतो. तहान लागली असताना हा ...
Read More

उज्जायी प्राणायम

1) उद् + जय यापासून ‘उज्जायी’ हा शब्द तयार झाला. उद् म्हणजे ‘जोराने’ व ‘जय’ म्हणजे यश. ही क्रिया करताना ...
Read More

समान श्वसन प्राणायम

सामान्यतः आपण श्वास आत घेतो तो काळ, श्वास बाहेर सोडतो त्या काळापेक्षा बराच जास्त असतो. परिणामतः रक्तशुद्धी प्रक्रिया अपुरीच राहत ...
Read More

कपालभाती प्राणायाम

कपाल = कपाळ; भाती= ओजस्वी; प्राणायाम = श्र्वोच्छ्वासाचे तंत्र, ही अशी प्रक्रिया आहे ज्याने वजनच कमी होते असं नाही तर ...
Read More

कुंभक प्राणायम

• श्वास पूर्णपणे आत घेतल्यावर उच्छवास न टाकता, त्याला आतच रोखून धरण्याचा आंतरकुंभक म्हणतात. • तसेच उच्छवास पूर्णपणे टाकून झाल्यावर ...
Read More

अनुलोम विलोम प्राणायम

प्राणायामाच्या अभ्यासाची खोली खूपच मोठी आहे. पूरक (पूर्ण श्वास घेणे), रेचक (पूर्ण उच्छ्वास), कुंभक (श्वास शरीरात रोखणे), बाह्य कुंभक (श्वास ...
Read More

प्राणायाम करताना घ्यायची काळजी

1) प्रथम हे प्राणायाम ज्ञानी गुरूच्या मार्गदर्शनाखालीच करावा. 2) प्रथम श्वास कसा घ्यावा व कसा सोडावा याचा अभ्यास करावा. 3) ...
Read More

ताडासन

12. ताडासन श्वास बाहेर सोडत पहिल्यांदा शरीर सरळ करा आणि मग हात खाली घ्या. या अवस्थेमध्ये विश्राम करा. आपल्या शरीरामध्ये ...
Read More

हस्तौत्तनासन

11. हस्तौत्तनासन श्वास घेत पाठ सरळ करा आणि हात वरती उंचवा. नितंब थोडे पुढे घेत मागच्या बाजूला वाकण्याचा प्रयत्न करा ...
Read More

हस्त पादासन

10. हस्त पादासन श्वास सोडत आपला डावा पाय पुढे आणा. तळहात जमिनीवर ठेवा. वाटलेच तर गुडघे थोडे वाकवू शकता. या ...
Read More

अश्व संचालनासन

9. अश्व संचालनासन श्वास घेत आपला उजवा पाय पुढे आणत दोन्ही हातांच्या मधे ठेवा, डावा गुडघा जमिनीवर ठेवा, नितंब खाली ...
Read More

पर्वतासन

8. पर्वतासन श्वास सोडत आपले माकडहाड आणि नितंब वरती घ्या, छाती खालच्या बाजूला. शरीराचा जणू इंग्लिश उलटा व्ही “/\" या ...
Read More

भुजंगासन

7. भुजंगासन पुढे सरका आणि छातीला वर उंचवा जणू एक फणा काढलेला नाग. या अवस्थेत तुम्ही तुमचे हाताचे कोपर वाकवू ...
Read More

अष्टांग नमस्कार

6. अष्टांग नमस्कार हळूवारपणे गुडघे जमिनीवर आणत श्वास बाहेर सोडा. नितंब हळूवारपणे थोडे मागे घ्या आणि शरीर थोडे पुढे घ्या, ...
Read More

दंडासन

5. दंडासन श्वास घेत डावा पाय मागे घ्या आणि आपले संपूर्ण शरीर एका रेषेत ठेवा. या योगमुद्रेच्या तणावामध्ये दृढ कसे ...
Read More

हस्तपादासन

3. हस्तपादासन श्वास सोडताना कंबरेपासून, पाठीचा कणा सरळ ठेवत, पुढच्या बाजूला खाली वाका. श्वास पूर्णपणे सोडल्यानंतर तुमचे तळहात खाली जमिनीवर ...
Read More

हस्तौत्तनासन

2. हस्तौत्तनासन श्वास घेताना हात वरती आणि थोडे मागे घ्या, तुमचे दंड कानाच्या जवळ असू द्या. ह्या मुद्रेमध्ये आपले पूर्ण ...
Read More

प्रणामासन

1.प्रणामासन तुमच्या योगा मॅटच्या पुढील बाजूस उभे रहा, पाय एकत्र ठेवा, शरीराचे वजन दोन्ही पायांवर सारखे ठेवा.छाती पुढे करा आणि ...
Read More

सूर्यनमस्काराचे फायदे

• शरीराचे स्वास्थ्य सुधारते सूर्यनमस्कार ही 12 आसनांची मालिका असल्याने, खास वेळ काढून व्यायाम करू शकत नसलेल्यांसाठी हा एक परीपूर्ण ...
Read More

आरोग्यासाठी योगाभ्यास

प्रत्यक्ष योगाभ्यास शिकणकरता ‘सोप्याकडून अवघडाकडे’ व ‘ज्ञानातून अज्ञानाकडे’ या शिक्षणपद्धतीच मूलतत्त्वाच आधारेच शिकावे लागते. एक तास योगाभ्यास करणे हा आपल्या ...
Read More

ध्यान करण्यासाठी श्रेष्ठ वेळ?

मेडिटेशन म्हणजे ध्यान करण्यासाठी तर कुठलेही बंधन नसतात पण श्रेष्ठ परिणामासाठी एक वेळ निश्चित केलेले बरे असते. ध्यानासाठी सर्वात जास्त ...
Read More

योगासने करण्यापूर्वी इकडे लक्ष द्या!

योगाचा प्रवास सुरू करण्यापूर्वी योग मार्गदर्शकाचा सल्ला व मार्गदर्शन घेणे गरजेचे आहे. त्याबरोबरच शारीरिक तपासणी करणे देखील आवश्यक आहे. योगाभ्यास ...
Read More

योगाचे महत्व

योगाचे महत्व योगाचे १० सर्वात महत्वाचे फायदे. १. सर्व स्तरांवर तंदुरुस्ती. २. वजनात घट. ३. ताण तणावा पासून मुक्ती. ४ ...
Read More

अश्व संचालनासन

4. अश्व संचालनासन श्वास घेत तुमचा उजवा पाय जास्तीत जास्त जमेल तेवढा मागे घ्या. उजव्या पायाचा गुडघा जमिनीला टेकवून वरती ...
Read More